Kennisbank autismeportaal
top of page

NLD zelftest: als je kind slim lijkt en toch vastloopt

15 uur geleden
5 minuten om te lezen

Voor sommige ouders klinkt dit bekend. Hun kind beschikt over een grote woordenschat, kan indrukwekkende feiten onthouden en lijkt verbaal sterk. Toch loopt het vast op school, in sociale situaties of bij alledaagse vaardigheden die voor andere kinderen vanzelfsprekend lijken.


Soms wordt dan gesproken over NLD, oftewel Non-Verbal Learning Disorder of niet-verbale leerstoornis.

Hoewel NLD geen officiële diagnose is binnen de huidige DSM-classificatie, wordt het begrip nog steeds gebruikt om een specifiek patroon van sterke en zwakke vaardigheden te beschrijven. Voor veel ouders biedt deze uitleg herkenning en helpt het om het gedrag van hun kind beter te begrijpen.


"Maar hij kan zó goed praten."

"Ze weet ontzettend veel van haar favoriete onderwerp."

"Op school zeggen ze dat ze slim genoeg is, maar het komt er niet uit."


Wat is NLD?

Kinderen met een NLD-profiel hebben vaak sterke taalvaardigheden. Ze beschikken over een goede woordenschat, kunnen veel onthouden van wat ze horen en weten vaak opvallend veel over onderwerpen die hen interesseren.

Tegelijkertijd kunnen zij moeite hebben met verschillende vaardigheden die minder met taal te maken hebben. Dit omvat onder andere het ontwikkelen van ruimtelijk inzicht en het verbeteren van motorische coördinatie. Daarnaast kan het voor hen een uitdaging zijn om overzicht te houden en effectief te plannen en organiseren. Ook het herkennen van verbanden en het interpreteren van sociale signalen kan problematisch zijn. Verder kunnen zij moeite hebben met het flexibel omgaan met veranderingen.

Hierdoor ontstaat soms een opvallend contrast tussen wat een kind lijkt te kunnen en wat het daadwerkelijk laat zien in het dagelijks leven.

Waarom wordt NLD vaak laat herkend?

Een van de grootste valkuilen is dat kinderen met een NLD-profiel hun moeilijkheden goed kunnen verbloemen met taal. Ze praten gemakkelijk, geven slimme antwoorden en kunnen volwassen overkomen. Daardoor denken mensen al snel:


"Dat begrijpt hij vast wel."

"Ze kan het prima als ze maar haar best doet."

"Ze is slim genoeg."


In werkelijkheid begrijpt het kind vaak losse details, maar mist het het overzicht of de samenhang. Juist daardoor wordt het regelmatig overvraagd. De verwachtingen sluiten niet altijd aan bij wat het kind daadwerkelijk aankan. Dit kan leiden tot frustratie, onzekerheid en stress.


Hoe merk je NLD in het dagelijks leven?

Geen enkel kind met NLD is hetzelfde. Toch zijn er kenmerken die regelmatig worden genoemd.


Moeite met veranderingen

Veel kinderen met een NLD-profiel houden van voorspelbaarheid. Nieuwe situaties kunnen spanning oproepen omdat ze zich moeilijk een voorstelling kunnen maken van wat hen te wachten staat. Een logeerpartij, een nieuwe leerkracht of een wijziging in de planning kan daardoor meer stress veroorzaken dan anderen verwachten.


Problemen met overzicht

Waar andere kinderen vanzelf verbanden leggen, blijven kinderen met NLD soms hangen in details. Dit kan zich uiten in verschillende situaties. Ze ervaren bijvoorbeeld vaak uitdagingen bij het begrijpen van complexe opdrachten en kunnen verdwalen in lange instructies. Daarnaast ondervinden ze problemen bij planning en organisatie, en hebben ze moeite om hoofd- en bijzaken van elkaar te onderscheiden.


Sociale uitdagingen

Kinderen met een NLD-profiel willen vaak graag contact maken, maar vinden sociale situaties soms ingewikkeld.

Ongeschreven regels, grapjes, lichaamstaal en subtiele signalen kunnen lastig zijn om te begrijpen. Daardoor ontstaan soms misverstanden of conflicten met leeftijdsgenoten.


Motorische moeilijkheden

Ook de motoriek kan een rol spelen. Sommige kinderen zijn wat onhandig, hebben moeite met schrijven, fietsen, balspelen of andere activiteiten waarbij coördinatie en ruimtelijk inzicht belangrijk zijn.


Op school

Op school zijn vaak specifieke patronen te herkennen. In een groep kinderen met elk hun eigen unieke talenten en uitdagingen, bevinden zich enkele met een NLD-profiel, een profiel dat hen bepaalde sterke punten biedt, maar ook hun eigen uitdagingen met zich meebrengt.


Sterke Punten

Deze kinderen blinken uit in verschillende gebieden. Hun woordenschat is indrukwekkend; ze kunnen moeiteloos complexe woorden gebruiken en hun gedachten helder verwoorden. Ook hun feitenkennis is opmerkelijk. Of het nu over dieren, geschiedenis of sterren gaat, ze hebben altijd iets interessants te vertellen. Daarnaast zijn ze vaardig in technisch lezen. Ze kunnen snel en nauwkeurig teksten lezen, wat hen helpt om de wereld om hen heen beter te begrijpen. Hun vermogen om informatie te onthouden is eveneens een groot pluspunt. Ze lijken een soort menselijke encyclopedie te zijn, altijd klaar om hun kennis te delen.


Uitdagingen

Toch komen deze kinderen vaak uitdagingen tegen. Begrijpend lezen kan soms een struikelblok zijn. Hoewel ze de woorden kunnen lezen, is het begrijpen van de diepere betekenis vaak lastig. Bij rekenkundige vraagstukken en meetkunde lopen ze soms vast; de abstracte concepten zijn niet altijd even duidelijk voor hen. Ook hebben veel kinderen moeite met grafieken en schema's. De informatie die deze visuele hulpmiddelen bieden, is niet altijd eenvoudig te interpreteren. Bovendien is het plannen van werk en het zelfstandig organiseren van taken een uitdaging. Ze hebben vaak hulp nodig om hun taken op een gestructureerde manier aan te pakken.


NLD en autisme: wat is het verschil?

NLD en autisme kunnen op sommige punten op elkaar lijken. Beide kunnen gepaard gaan met sociale uitdagingen, behoefte aan voorspelbaarheid en moeite met veranderingen. Toch zijn het verschillende concepten. NLD beschrijft vooral een specifiek cognitief profiel van sterke en zwakke vaardigheden. Autisme is een neurodevelopmentele ontwikkelingsconditie met bredere kenmerken op het gebied van sociale communicatie, informatieverwerking en gedrag. In de praktijk kunnen kenmerken elkaar overlappen, waardoor goede diagnostiek belangrijk blijft.


Hoe wordt NLD onderzocht?

Er is momenteel geen algemeen geaccepteerde test om NLD op een duidelijke manier vast te stellen. Professionals kijken daarom meestal naar een combinatie van factoren, waaronder de ontwikkelingsgeschiedenis, schoolresultaten, cognitieve vaardigheden, neuropsychologisch functioneren en sociale en emotionele ontwikkeling. Het doel is om een helder beeld te krijgen van de sterke en zwakke punten van het kind.


Wat helpt een kind met NLD?

De belangrijkste ondersteuning begint vaak met begrip. Wanneer ouders, school en hulpverleners begrijpen waar de moeilijkheden vandaan komen, kunnen verwachtingen beter worden afgestemd op wat het kind nodig heeft.


Veel kinderen hebben baat bij heldere en voorspelbare communicatie, stapsgewijze uitleg en concreet taalgebruik. Daarnaast kunnen zij profiteren van extra hulp bij het plannen en organiseren, evenals van voorbereiding op veranderingen. Aandacht voor sociale vaardigheden en het inzetten van hun sterke verbale vaardigheden zijn ook belangrijk voor hun ontwikkeling.


Ook helpt het om niet alleen naar de problemen te kijken. Veel kinderen met een NLD-profiel beschikken over kwaliteiten die gemakkelijk over het hoofd worden gezien: een sterke woordenschat, een goed geheugen, doorzettingsvermogen, uitgebreide kennis over favoriete onderwerpen en een groot gevoel voor rechtvaardigheid.


NLD Zelfonderzoek



Een kind met een NLD-profiel is niet lui, ongemotiveerd of koppig. Achter gedrag dat soms moeilijk te begrijpen lijkt, schuilt vaak een andere manier van informatie verwerken. Door verder te kijken dan wat een kind zegt en ook te kijken naar wat het nodig heeft, ontstaat ruimte voor begrip. En juist dat begrip kan een wereld van verschil maken. Niet het kind moet steeds harder werken om in de omgeving te passen. Vaak bereikt de omgeving meer wanneer zij leert aansluiten bij hoe het kind de wereld ervaart.


Disclaimer

Dit zelfonderzoek is uitsluitend bedoeld als hulpmiddel voor zelfreflectie en bewustwording. De vragenlijst kan geen diagnose stellen en vervangt geen professioneel onderzoek. NLD (Nonverbal Learning Disorder/Niet-verbale Leerstoornis) is momenteel geen officiële DSM-5-diagnose. Een hoge score betekent niet automatisch dat sprake is van NLD. Wanneer kenmerken leiden tot problemen in het dagelijks functioneren, onderwijs, werk of sociale relaties, is het raadzaam dit te bespreken met een psycholoog, orthopedagoog of andere deskundige. ouders en naasten kunnen de resultaten gebruiken als uitgangspunt voor verdere verkenning van sterke kanten, ondersteuningsbehoeften en mogelijke vervolgstappen.


Wetenschappelijke en professionele literatuur

  • Cornoldi, C., Mammarella, I. C., & Fine, J. G. (2016). Nonverbal Learning Disabilities: The Syndrome and the Model. New York: Springer.

  • Fine, J. G., Musielak, K. A., & Semrud-Clikeman, M. (2014). Smaller Splenium in Children With Nonverbal Learning Disability Compared to Controls, Autism Spectrum Disorder, and Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder. Child Neuropsychology, 20(6), 641-661.

  • Mammarella, I. C., & Cornoldi, C. (2020). An analysis of the criteria used to diagnose children with Nonverbal Learning Disability (NLD). Child Neuropsychology, 26(5), 589-606.

  • Semrud-Clikeman, M., Walkowiak, J., Wilkinson, A., & Butcher, B. (2010). Executive Functioning in Children with Asperger Syndrome, ADHD-Combined Type, ADHD-Predominantly Inattentive Type, and Controls. Journal of Autism and Developmental Disorders.

  • American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR). Washington, DC: APA.

Opmerkingen


bottom of page